20170217

Escrito de resposta do Defensor del Pueblo a Por nuestro Faro, estimando as súas consideracións en relación á implantación de hotel e cafetería na illa Pancha

Onte o Defensor del Pueblo contestou a Por Nuestro Faro. E contestou estimando as súas consideracións. O grupo emitiu un escrito no que expón sucintamente as consecuencias, ó par que se congratula e agradece os apoios recibidos.
Embaixo queda o escrito do Defensor del Pueblo. É abondo técnico, polo que adxunto algunha consideración antes e engado algunha outra despois.
1.A primeira vez que o grupo se dirixiu ó Defensor del Pueblo foi o 23 de agosto do ano pasado. Dende aquela, a solicitude do Defensor, o grupo enviou o equivalente a medio quilo de documentación, e logo, o Defensor recabou información pola súa parte (a última recibiuna a finais de novembro) e por fin, case seis meses despois, emite o documento que deixo embaixo. Isto implica tamén que deixa fóra consideración relativas a estes últimos meses, como as escavacións desta mesma semana.
2.Antes de recorrer ó Defensor (e despois seguirao a facer) o grupo ten desenvolto diversas accións, sendo conscientes de que refacer común a illa Pancha non é cousa dun día: xa ten a súa historia.
3.O escrito que se presenta está estruturado en varias partes. A primeira, un resume de información recibida polo Defensor. A segunda, consideracións ó Porto do Ferrol (Puertos del Estado, de quen depende o Faro da Illa Pancha) enviadas onte mesmo, que rematan cunha 'suxerencia' (a lembrar que o Defensor non ten poder) que sintetiza a asunción por parte do Defensor do que se lle pedía.
A resposta está a disposición aquí se se quere descargar, ou pode lerse a continuación:

Unha vez lida, algunha consideración máis:
1.Cremos que hai abondas máis cousas a tratar, ás que ó Defensor del Pueblo non se lle fixo fincapé, e polo tanto, nas que non entra. Cousas que se poden clasificar en diferentes capítulos, legais, lóxicos, económicos ou éticos.
2.O Defensor pode ser desoído, mais o seu ditame deixa claro xurídicamente a necesidade de informe ambiental e que as obras deberan pararse mentras non se cumpla ese requisito de xeito favorable. De calquera xeito, o informe dá orientación abondo a outras entidades, como o concello, que interveñen no asunto.
3.O caso do Faro de illa Pancha hai que consideralo dentro do proxecto 'Faros de España', e polo tanto, pode compararse con outros casos, con diferenzas evidentes como o concurso público doutros lugares fronte a adxudicación directa.
Polo momento, é o que hai. A conservación do patrimonio común como común non é doada, en particular cando se parte do abandono administrativo e o rexeitamento do pobo de décadas por parte da administración, a encargada de administrar este tipo de bens que son de todos, como especifica a constitución no seu artículo 1: o pobo é soberano, e del emanan os poderes do estado (e da administración como parte del).

20170216

Última hora: NOTA DE PRENSA DO COLECTIVO POR NUESTRO FARO

O colectivo "Por Nuestro Faro" ven de recibir a resposta do Defensor del Pueblo (que se adxunta) á queixa presentada no mes de xullo de 2016 polo incumplimento de diversos trámites no proxecto de Hotel de duas suites no Faro da Illa Pancha. Como se pode apreciar o Defensor de Pueblo danos a razón plenamente en dous aspectos da nosa denuncia. En primeiro lugar no referente á falla dun informe axeitado a dereito en materia de avaliación ambiental en canto á afección a un espazo da Rede Natura 2000, suliñándose as irregularidades por non ter en conta normas europeas, españolas e galegas, tal como vimos denunciando dende hai moitos meses. En segundo lugar pola tramtación por separado dos expedientes relativos á reforma do edificio do antigo faro e da cafetería que se pretendía instalar a carón do mesmo.
Resulta obvio que este informe, pesie a levar un retraso de sete meses tira por terra toda a tramitación deste proxecto tanto no que atinxe á D.X de Portos do estado, como á Xunta de Galicia e ao Concello de Ribadeo. O Defensor del Pueblo remata propoñendo a paralización das obras mentras non se realice unha tramitación correcta e axustada a dereito. Pola outra banda este informe non fai mención da nosa denuncia referente á carencia da Memoria Económica Financiera que exixe o artigo 84 da Ley de Puertos, presuntamente por considerala de menor entidade. O noso colectivo vaise dirixir ao Defensor del Pueblo para lembrarlle este outro aspecto da nosa denuncia e mesmo trasladar o informe ao Concello de Ribadeo para que subsane as deficiencias que son da sua competencia, solicite á paralización urxente das obras á autoridade portuaria e se comprometa na análise rigurosa dos informes pendentes, tanto de afección á rede natura 2000 como o de sustentabilidade económica, porque nengún organismo está en mellor posición que o noso concello para comprender que este proxecto é absurdo e descabellado dende o ponto de vista de viabilidade económica e so pode rematar no desastre e deterioro dun espazo tan prezado como é a Illa Pancha.

Noticia! Dous meses sen novas de verquidos do CAVI!

Hai case dous meses (20/12/2016) que saía nas novas o último dos verquidos do CAVI dos que se deu parte. O título que levaba na 'Voz' dese día deixa clara a situación: "Nuevos vertidos a un río en el que se capta el agua que se consume en Ribadeo Es lo mismo que ocurrió en reiteradas ocasiones en los últimos años". Ditos verquidos, producidos polo Centro de Alimentación de Vacuno Irmandiños, íntegramente dependente da Cooperativa Irmandiños, hoxe integrada en CLUN, rezuman ata a cuneta (non sei se entraría en funcionamento o sistema de depósito para atravesar a LU-133) e rematan no rego de Lexoso, augas arriba do encoro de Vilamariz que subministra auga a Ribadeo (aínda que del se extraia na actualidade unha porcentaxe menor).
Dende aquela non sairon novas aclarando que xa estaba en marcha a corrección, ou que se impuxo unha vixinacia dura (en teoría, vixiancia xa estaría habendo dende hai moito tempo), ou plans da empresa para atallar o problema.
Non. É dicir, volveremos a ter calquera día novas doutro verquido. Apostamos?

20170215

Una excavadora en la Isla Pancha

¿Cuántas veces se dijo que en el colectivo « Por nuestro faro » no conocíamos el proyecto ? Nuestras dudas, legítimas y más que justificadas provenían de la poca información que el Concello de Ribadeo juzgó necesario darnos, después de una larga insistencia que concluyó -cuando todos los plazos anulaban nuestra capacidad para reclamar- con la obtención del contrato de concesión, donde figuraban una lista de reformas destinadas a modificar la Isla Pancha. « Si conocieran el proyecto... »« Esta polémica es ridícula... », decía quien había firmado al pie de las 10 hojas del contrato un terreno ajardinado, un parking, una fosa séptica, alumbrado, cartelería, papeleras,... en los 500 metros aprovechables de una isla en la que, decía, sólo se tocaría el interior del faro. Era un repetir los dogmas del Ministerio de Fomento que, en su proyecto « Faros de España », predicaba la salvación de un faro en perfecto estado con una ligera reforma interior, una democratización de estos edificios con un uso privado, y un respeto del entorno sin evaluación medioambiental.
¿Cuántas veces el alcalde dijo no poder hacer nada, mientras en otros lugares alcaldes y equipos de gobierno participaban y negociaban con Puertos (Corcubión), y en otras se oponían tajantemente a la explotación privada de un bien común (Xàbia) ? ¿Cuánto silencio y desinformación obtuvimos por respuesta?
La casita del farero, que daría a luz dos suites destinadas a salvar el empleo, a propulsar el turismo local con un llenazo de antología en un lugar arrancado a las mareas, hablaba por sí sola. Como habla ahora. Las paladas de tierra se suceden, la excavadora gira en la isla como el único faro posible. Las obras continúan, y seguimos sin respuesta. El 10 de noviembre el grupo « Por nuestro faro » pidió por escrito al Concello una explicación a la presencia de esa excavadora que, sin duda, no estaba destinada a alicatar un cuarto de baño. Silencio. Sin duda, una isla protegida por la Red Natura 2000 bien merecía una respuesta. Sin embargo, el 5 de enero se volvió al ayuntamiento a reiterar nuestra pregunta. Y, de nuevo, silencio. Tenemos constancia gráfica de una gran cantidad de tierra fuera de la isla y de la pala actuando en el interior. Las últimas fotos, fueron tomadas el 13 de febrero a las 14 horas. Silencio.
Parece que esto ya no sea un asunto ribadense, en estos tiempos feudales en los que Ribadeo se trocea y se vende como el monopoly, el Concello ya no contempla otra forma de actuar que la de mirar al este mientras delega Ribadeo en intereses personales. Por lo visto es posible un alcalde que no puede hacer nada mientras ciudadanos de a pie denuncian la violación de un espacio común, la falta de informes, y piden reiteradamente información.
Si el poder no tiene voz y no puede hacer nada, ¿qué podemos esperar los que no tenemos poder de quienes nos representan ? Silencio.
Covadonga Suárez, en nombre del colectivo « Por nuestro faro »


 Fotos de Nacho Oñate, 13/272017
Foto de Suso Fernández, 10/2/2017
Aquí podes atopar máis fotos e información en relación á porta, á ponte, a obra na illa, o contrato, irregularidades, etc.

20170214

Provocando?

Non e si. Ses ven ó IES. Esta é letra dunha das súas cancións, para ir aproximándose á actuación (e máis aló). Chama a atención, vai que si? E si, tenta provocar o cambio. Pero non é unha provocación a unha persoa, senón á persoa.

A evolución de Ribadeo en fotos aéreas

Dende o ano 1946 ata 'hoxe'. A disposición. Embaixo deixo varias capturas de pantalla que poden facerse con máis detalle (toas elas) para apreciar por exemplo o decorrer do río de Vilaselán ou da vía de Vilaoudriz, o cargadoiro (que collín en detalel aparte)... e máis fotos entre medias de tempo.
 Do voo americano de 1945-1946
Do voo americano 1956-1957
Do interministerial 1973-1986 (máis ben preto do final da etapa, un pouco mái arriba vese o despexe para a estrada da ponte dos Santos)
Os esguintes son ambos de costas, 1991. Pero están en fotogramas soltos, polo que deixo dúas partes de Ribadeo separadas:

 E a última por hoxe, de 2014, PNOA:
Mais un detalle: o cargadoiro en 1957:

Para a xente interesada, 'isto e moito máis' en http://fototeca.cnig.es/ ...

20170213

ESCUDO DA QUINTA DA VILAVELLA. Francisco José Campos Dorado


Este magnífico escudo de armas, único no Concello de Ribadeo polo seu deseño: cuadrilongo, apuntado en xefe, redondeado en punta e ensanchado na parte superior, característica dos escudos de estilo inglés (Heráldica y Derecho Nobiliario, Instituto Luís de Salazar y Castro -C.S.I.C.-, Hidalguía, Madrid 1961, páx.113), estaba situado antigamente na fachada da casa da Quinta da Vilavella, coñecida como a Casa de Gallardo, por ser os membros desta familia os que levaban ou arrendaban a propiedade, alpendres e casa, antes de ser demolida para facer a rotonda e a estrada de circunvalación de Ribadeo, Vilavella- Piñeira.
Situación da casa, esquerda da foto, centrada (sinal triangular azul). Costas, 1991. http://fototeca.cnig.es/

Carece de timbre e de adorno exterior o campo, non está datado, pero si poden lerse na cartela os nomes dos brasóns da súa orixe. Segundo se mira, na parte alta esquerda “AGVIARES”, na destra “VIVERO”, abaixo esquerda “MARQUESES” e abaixo dereita “TEXEIROS”.
Esta cuartelado en cruz ou en catro cuarteis, e antes de continuar a descrición de cada un deles quixera apuntar a diferenciación que existe entre brasóns e labras. En Heráldica o “brasón”, son as armas lexítimas dun cabaleiro ou dunha familia recollidas nun memorial ou pergamiño, e son únicas para cada liñaxe, pois son armas herdadas dos seus antepasados. En cambio, a “labra”, é a reprodución heráldica nunha pedra, xeralmente fincada na parede dunha casa, dun edificio ou gravada na lápida dunha sepultura, e sole agrupar no mesmo contexto artístico varios brasóns diferentes. Isto converte á labra, nas Armas dunha Casa, que son unha sucesión de liñaxes unidos por lazos de consanguinidade e afinidade, que ó longo de xeracións moraron en determinada vivenda (Heráldica, Genealogía y Nobiliaria, Proyecto Galicia, Tomo LIV, Baixa Idade Media. Cap.1: Descrición e identificación de pedras armeiras).
Por outra banda, debemos facer notar, unha vez máis, que na descrición heráldica, a esquerda e a dereita, son a esquerda e a dereita do cabaleiro que empuña o escudo, ambas contrarias a man do observador que está en fronte mirando cara a el.
No primeiro cuartel, vemos unha labra que representa, a destra, unha aguia coroada e espraiada (de ás estendidas ou volante) sinistrada (que ten a esquerda) dunha torre donjonada cunha cúpula rematada dunha gran cruz, en cuxo brazo ou hasta vertical ondea unha bandeirola de dúas zarpas ou puntas (un estandarte de “dragóns” ou de infantería e cabalería lixeira). Cargadas na torre e apoiadas unhas noutras, hai catro e tres lanzas, e no chan, en primeiro plano cinco ou seis pirámides pequeniñas.
O conxunto da torre con cúpula, remate da cruz e bandeirola, lanzas e pirámides, parece a escena dun campamento cristián en Terra Santa, onde a torre ameada con cúpula é típica de Xerusalén e as “pirámides” ou roquetes (figuras triangulares) simbolizan pequenas fogueiras ou as tendas de campaña dos soldados, así como, as lanzas parecen estar estibadas no campamento para ser usadas inmediatamente en calquera momento de alarma xeral ou de “zafarrancho” de combate. Co marxe de dubida correspondente, parece a labra de dous brasóns enlazados, por un lado, dos Aguiar (en campo de azur un aguia parda, volante, coroada e armada de ouro (armada = “coas garras” de ouro, metal distinto á cor do corpo) e por outra banda, as lanzas están labradas de forma tan evidente, que puideran estar falando de armas dos Lanzós. Menos probable é, que as lanzas sexan estacas para construír unha empalizada pois están aguzadas, o que entón serían armas dos Valcarcel. De calquera das maneiras, ambos brasóns están unidos por consanguinidade matrimonial ou de herdanza, ou por lazos de fraternidade entre cabaleiros, que como parece ser, foron xuntos as Cruzadas entre o século XI e XIII.
No segundo cuartel, un soldado de infantería mirando sinistra, armado con alabarda en posición de ataque ou de defensa, pasante (que vai andando) por detrás dun escudete similar ó principal, con cinco barras que non completan o recheo do campo, e sinistrado de tres árbores folladas sobre montículos e ondas de auga. As barras do escudete parecen armas dos Varela ou dos Villarmeá (Heráldica, Genealogía y Nobiliaria, Proyecto Galicia, Tomo LV), e as árbores folladas sobre montículos e ondas de auga son armas dos Vivero ou dos Fajardo (P.Gándara, Armas y Triunfos, 1677). No escudo partido das armas do apelido “Lugo”, de D. Sancho Romáiz de Lugo, constan estas armas primitivas dos Fajardo na primeira partición, e na segunda partición outras dos Vivero (unha cruz angulada de catro espigas de ouro) armas que gañou na batalla das Navas de Tolosa, 16 de Xullo de 1212, ás ordes do rei Afonso VIII contra as tropas do exército almohade de Miramamolín.
No terceiro cuartel, en xefe, un lis centrado e no cantón sinistro un crecente ranversado algo tornado (coas puntas cara abaixo e un pouco mirando a destra) superando catro estrelas de seis puntas, a central no interior do crecente é máis grande cás tres adxacentes (parecen ser do brasón dos Luaces de Viveiro). Na figura central un home con vestimenta folgada en cuxa “camisa mulida” leva recosida unha cruz en relevo, pantalón ancho e “bombacho” e calza botas ou polainas. Na man dereita porta un paxaro e na cabeza leva un gorro de pel de furón ou de esquío. ¿Está o furón ou o esquío vivo sobre a súa cabeza?. Mais ben parece estar vivo, pois apréciase que ten o rabo gordo levantado e parece ter o ollo aberto. A sinistra un can levantado e acolarado (con colar o pescozo), parece xogar coa man esquerda do home. A figura do home está cargada (sobre ou por diante) do que parece un arado romano, cuxa rella asoma pola súa dereita e pola sinistra aparece a rabela ¿apoiada nun soporte vertical?.
Os motivos que aparecen neste cuartel son un misterio, debido a fantasía de quen os escolleu, e por faltar o memorial do brasón, polo que só trataremos de interpretar o sentido representativo das figura ou pezas que vemos. O home parece ser un amante dos animais e semella estar entretido facéndolles festas ou amestrándoos. A súa indumentaria de campo denota unha profesión, como a de “montero”, pero neste caso, faltan as bucinas ou trompetas de caza que ó representan na Heráldica, polo que, máis parece ser un “alimañero real” (de aí, a concesión deste brasón do que parecen “armas cargadas” ou de mercé dun soberano). O alimañero, era quen se encargaba de cazar os animais que prexudicaban “o deporte” da caza menor, utilizando animais amestrados como o can ou o furón, e preparaba reclamos artesanais dunha ou doutra arte, como a triquiñola do paxaro na man, para atraer e atrapar os bexatos vivos que mataban as pombas, para logo adestralos para o arte da cetrería. O lis pode representar á flor do lirio ou ser imitación dunha abella, insecto de onde provén a confusa orixe do xeroglífico do lis (Ciencia del Blasón, D. Modesto Costa y Turell, 1853, páx.104).
No cuarto cuartel, á destra unha árbore (un teixo) cargada dunha torre adxurada (con porta e fiestras abertas) baixo a cal se ven as raíces da árbore, e a sinistra unha aguia coroada, de ás espraiadas e “escamada” no centro do corpo. A árbore e a torre son armas dos Texeiro. Noutros brasóns das armas dos Texeiro, soamente está a árbore á destra, e sinistrada dunha torre surmontada dunha aguia de sabre (cor negro). Neste caso, a aguia vese como con “escamas” e parécese máis á do brasón dos Solarzano ou á dos Azebedo de S.Fernando de Tui, onde Dª Ana Azebedo y Vivero de Castañón vivía no ano de 1547.
O escudo, no seu conxunto, parece que representa unha labra familiar da casa de Dª María Marquesa Pardo Lanzós Aguiar e Montoto, dona e señora dos cotos de San Xulián de Cabarcos e Canedo, casada co capitán D. Pedro Bravo de Oyos e Solarzano, de Reinosa (Santander). Un familiar, D. Gonzalo de Solarzano foi bispo de Mondoñedo (1567-1570) e o seu escudo de armas esta gravado no claustro da catedral baixo un capelo (sombreiro de bispo) e dous cordóns caendo polos flancos do escudo, cada un con seis borlas. Durante o seu mandato, D. Gonzalo concedeu varios foros (contratos polo dominio directo dunha propiedade, pola que se pagaba unha renda anual) nas parroquias da bisbarra, un deles en Santalla de Vilausende en 1570.
Na Chancillería de Valladolid hai un preito que dura desde o ano 1498 o 1544 entre o Convento de San Francisco de Ribadeo, e D. Lope Díez Tejeiro, veciño de Ribadeo. Isto acredita a antigüidade da familia Texeiro en Ribadeo, ademais de darnos a entender un certo “status” ou posición social relevante, pois non cremos que calquera se puxera a preitear con membros da igrexa por aqueles tempos (¡e nin agora tampouco!)
Outros familiares deste escudo de armas son: O que foi señor do val de Cabarcos D. Pedro Pardo de Aguiar casado con súa prima, Dª María Osorio de Aguiar unha das máis nobres señoras do Reino de Galicia que vivía en 1556. Dª María era filla de Dª Mayor Basanta de Aguiar, señora da Casa-fuerte de Samarugo situada no monte Seivane da parroquia de Santiago de Samarugo (Vilalba). Dª Mayor, estaba casada con D. Pedro Álvarez Osorio, fillo do primeiro matrimonio de Dª Constanza de Castro (filla do Mariscal Pardo de Cela e de Dª Sabela de Castro) con D. Galeor Osorio. Dª Constanza casou en segundas nupcias con D. Fernán Ares de Saavedra, fillo de D. Arias Vázquez de Saavedra de Párraga e de Dª Constanza López de Saavedra.
Encontramos outros familiares, na antedita Chancillería, nun preito litigado en 1599, por D. Lope Ares Marqués, como marido de Teresa Pérez, veciños de Ribadeo, co cóengo (canónigo) D. Pedro Domínguez de Trabada, da mesma veciñanza, como titor de D. Pedro Rodríguez de Trabada, e D. Gonzalo Díez de Castropol e San Xulián, como marido de Dª Inés Pérez de la Vega, veciños de Castropol, sobre o testamento e herdanza de D. Fernando Álvarez de la Vega.
Outros parentes aparecen nun Expediente de Probas do cabaleiro da orden de Carlos III, D. Pedro de Viveiro Pardo Teixeiro de Aquiar y Reigosa de Chao, natural de Mondoñedo, Ministro do Tribunal da Contadoría Maior, Mordomo da Real Casa, Rexedor perpetuo máis antigo e Alférez maior da cidade de Mondoñedo; cabaleiro pensionista; Ano 1779.
¡Quédanos moito por descubrir e descifrar da Historia do noso querido Ribadeo! Pero, “A Deus rogando e co mazo dando”, dicía unha das máximas do Colexio dos Hermanos, pois non é cuestión de desesperar, senón de perseverar na busca entre tantas materias relacionadas entre si, e que requiren de moita paciencia para desentalingalas das áncoras que as manteñen fondeadas na “Dársena do Esquecemento”, pero que, sen ningunha dubida, son apaixonantes de estudar, e pouco a pouco irán aflorando...!

Mirando Ribadeo con outros ollos. Educar a mirada

Pregúntalle a 10 persoas menores de 20 anos onde está a Fonte Cavada. Ou a Rúa dos Fornos. Ou a rúa da Muralla. Ó mellor coñecen máis as Ramblas ou a Porta do Sol.
Por se con iso non te queda claro, pregúntalle se desfrutan paseando por Ribadeo, vendo os seus detalles. É posible que te pregunte que detalles. E é posible que o resultado con xente doutras idades mellore, pero non tanto.
Casas de indianos, casas de comerciantes, casas brasonadas, miradoiros... copio dende 'Pensar desde los comunes' (David Bollier): 'a identidade dunha comunidade está inevitablemente asociada á súa xeografía e a súa arquitectura, á súa historia e ós seus líderes'. E falei de xeografía e arquitectura de Ribadeo, pero podería facelo en relación á historia ou ós persoeiros. E non se trata só da posesión da identidade, senón o ser consciente, estar a gusto e desfrutar desa identidade.
Trátase de ver ese detalle da casa de San Roque cada vez que pasas por alí, de saber que podes achegarte á illa Pancha e sentir a beleza da paisaxe ó tempo que o aire na cara, de imaxinarte á xente na feira ó pasar polo Campo, de ver a avenida de Galicia entre campos, sen casas, de chegar ó concello e imaxinar outros tempos onde alí se pensaba no Báltico, ou aqueles outros nos que a creba dunha banca supuxo un quebranto para a xente de Ribadeo...
Procura chamarte a atención a ti mesmo sobre o detalle de Ribadeo, porque son os detalles os que fan a Ribadeo diferente. E a tí.

20170211

Nova ferida na illa Pancha

 foto cedida por Suso Fernández
A escavadora facendo traballos na illa, fóra do edificio? Permitida? Que nós saibamos, non. Zona Natura e diversas proteccións, fóra. A Porta? Non ten importancia. O peche da Illa? Culpa de 'Por Nuestro faro', claro, incluído todo o tempo que leva cerrado dende hai anos. A illa 'non é de ninguén', verdade? A administración pode facer o que queira, total, é un ben común que non defende ninguén... Puertos? Puertos non ten que responder diante de ninguén, é un organismo autónomo! A Xunta? A Xunta non ten incumbencia, di. O concello? O que lle importa non é a illa, senón que poda entrar a xente, parece. Claro que se concede o permiso para a cafetería, xa está o detalle solucionado. Quen se encarga da revisión das obras? E por que tería que revisarse precisamente esta obra? Como se non houbera por aí outras obras que revisar!
... fai falta que siga? Que lembre que a administración está 'administrando' un ben común, que non é do 'estado', senón de todos nós? Que hai múltiples defectos de forma, omisións, retrasos, mentiras... detrás deste tinglado? Que hai interese persoal do Presidente de Puertos del Estado para que saia adiante un hotel de dúas habitacións como símbolo de que a súa proposta, realizada hai anos e que non ten polo momento ningunha mostra de funcionamento, marcha?

Movemento no porto de Ribadeo

Este artigo comeceino a escribir hai tempo (en decembro de 2016) por iso algunha cousa pode soar rara lida meses despois. E iso, aínda que as súas raíces están abondo máis aló, por exemplo no 2009...)
Aínda non rematou o ano, pero xa se están a botar contas de movemento, por exemplo, do porto de Ribadeo. Ármome de paciencia e comezo a procurar datos non só do 2016, senón de anos anteriores. Redondeando, despois de revisar o blog, prensa e calquera dato que puiden atopar, as saídas de carga do porto de Ribadeo (en toneladas métricas) foron no
2000, 327 000
2004, 400 000
2005, 419 000 
2009, 205 000
2010, 430 000
2011, 495 000
2012, 489 000
2013, 534 000
2014, 568 000
2016, 438 000 (ata decembro; proxectando, unhas 470 000 no conxunto do ano). Non digo que non se poda atopar máis información, pero eu, agora, cheguei ata aquí.
Atópome faltas de diversos anos, e sobre todo, con irregularidades, non me cadran os números. Nalgúns casos só podo dicir algo como 'o máis probable é que a cantidade se achegue a'... e con iso non se pode facer moito. Nin se pode fiscalizar mínimamente a actividade portuaria, nin saber cantos cartos entran, o seu balance económico, avaliar as súas necesidades de servizos, ampliación, impacto de dragado, ... Pero é que os datos non son públicos!
Si, é 'o noso porto'. Si, a administración corresponde á Xunta. Pero resulta que non, a Xunta delega nun organismo 'semiautónomo' (=autónomo cando convén á tranquilidade, dependente para poñer a dedo a xente que gana a pasta e que debe decidir) Portos de Galicia. Por algo a este tipo de entidades, que ten proliferado moito, lle chaman 'chiringuitos'.
E voltemos a Ribadeo, hoxe. Levo nestes momentos máis de mes e medio tentando conseguir unha información que considero de elemental coñecemento a disposición dos cidadáns, noso. Intenteino de varios xeitos, máis aló dos papeis en internet ou hemerotecas, sen froito polo momento. Agora non me poñerei a facer un relatorio, seguirei aínda un tempo a procura. E logo, xa veremos.
Sei que non son o único que anda detrás dunha información semellante, con resultados asemade semellantes. E o de portos é só un caso entre moitos; aí está tamén Puertos, con nula información sobre a illa Pancha, como outro exemplo entre unha morea máis.
Cos datos anteriores, os que puxen ó comezo, pódese construír unha bonita gráfica... inexacta:

O dito, seguiremos intentándoo...

20170210

O comezo da historia de Ribadeo en internet

O outro día pedíronme o correo electrónico  para unha xestión. A outra persoa quedou sorprendida porque no correo que lle din aparece o 2001. Non lle expliquei que antes desa data xa tivera outras contas de correo, pero quedeime pensando sobre a chegada de internet a Ribadeo.
Hai unha parte, anterior á web, que polo momento, considero perdida. Houbo algún intento de conexión, pero non teño datos nin sei se se poderán conseguir datos precisos. Mais, a partir da existencia do protocolo hipertexto (html) e da worlwide web (as célebres www), a cousa cambia coa recollida de datos por parte do 'internet archive'. Aí pódense ver diversas páxinas recollidas, copiadas e almacenadas, podendo recobrar algunha versión e tendo apuntado datas de recollida das páxinas por IA. E aí poden atoparse datos sobre a historia das páxinas web de Ribadeo. Sobre todo, se por ter participado nela, se sabe por onde comezar.
Pensaba que o primeiro sitio tiña sido un sitio familiar feito por min, que chegou a ter unhas 100 páxinas con información sobre Ribadeo, a banda, literatura en galego... e que chegou a ser reseñado  (en 1997? 1998? non estou fixo, tería que poñerme a procurar) no El País precisamente por iso, pola referencia á lectura. E, certamente, algunha das súas páxinas son as primeiras recollidas no arquivo, no que aparecen no muestreo de 2 de decembro de 1998. Así pasa por exemplo coa páxina que lle pedín ó alcalde de aquela como presentación para cando se presentou en Ribadeo un autobús da Xunta para presentar/ensinar no pobo o que era internet. Ó non haber páxina, e estar avisado de que viría, quixen facer unha presentación do pobo nas miñas páxinas, que rematou chegándome a traverso de Paco Rivas o día anterior. Esa páxina en concreto está recollida por internet archive o 2 de decembro de 1998 (é dicir, o que se pode ver almacenado corresponde á versión dese momento), pero fedellando no seu código pódese ver que aparece a data de 18 de xuño de 1996 como a de creación da páxina. A páxina tiña a dirección http://personal.redestb.es/agremon/j_carlos.htm (o sitio non existe xa dende hai anos, pero esa é historia para outra vez) e pódese ver en internet archive en http://web.archive.org/web/19981202065913/http://personal.redestb.es/agremon/j_carlos.htm.

Outras moitas páxinas do mesmo sitio aparecen tamén referenciadas nos seus datos internos en xuño de 1996, aínda que recollidas por internet archive por primeira vez a finais do 1998 ou xa no 1999. Así, a páxina xeral adicada a Ribadeo, que aparece en http://web.archive.org/web/19981205201602/http://personal.redestb.es/agremon/ribadeo.htm, foi recolida o 5 de decembro de 1998, mais foi creada o mesmo día que a xa citada.

O sitio avisaba na súa páxina principal, cun banner móbil, 'ten conta que é unha páxina personal...'
algúns outros exemplos das súas páxinas son:
Recuncho da lectura, http://web.archive.org/web/19981207004343/http://personal.redestb.es/agremon/index_m.htm, recollida o 7 dec 1998
Banda, http://web.archive.org/web/19981205130820/http://personal.redestb.es/agremon/bmr1.htm, 5 dec 1998
... con fotos: http://web.archive.org/web/19990129022721/http://personal.redestb.es/agremon/bmr_f.htm, 29 de xaneiro de 1999

Feira de ciencia... http://web.archive.org/web/19990129040004/http://personal.redestb.es/agremon/feira.htm
De calquera xeito, pensaba. Porque ó ir ó outro sitio do que sabía a súa existencia por aquela época, atópome que a súa páxina máis antiga aparece no medio do html como algo anterior, do 2 de abril de 1996, aínda que recollida por primeira vez por IA o 11 de maio de 2000 e accesible no arquivo a partir de 4 de decembro de 2000. A páxina é esta: http://web.archive.org/web/20001204150500/http://www.ribadeo.com/
A ela chégase por unha redirección dende eonet (http://web.archive.org/web/20010618044007/http://www.disbumad.es/empresas/eonet) redirección de retardo 2 s, ambas páxinas de Antonio Andina:
Posto en contacto con el, temos clara a orixe, antes da chegada do célebre autobús, e que ambos comezamos ó tempo. Non cadra unha diferenza de más dun mes entre que unha e outra páxina foran colgadas.
Ese foi o comezo. A partir de aí, virían moitas cousas máis. Como, anos despois, o primeiro anuncio pagado en Google dende Ribadeo ou multitude de páxinas e blog, moitos deles efémeros.

20170209

Tres momentos dunha porta que cerca un ben común

1.Ata novembro 2016. Xa estaba a illa cercada, mais aínda quecaba a ilusión de que era de todos:
2.Co comezo da privatización... Rompendo a porta, rompendo a illa (novembro 2016):
... é que non podía pasar o camión para facer a obra no faro, e nas pequenas cousas (ou nas grandes) debe primar o 'progreso' sobre a historia, a natureza ou a sociedade.
3.Martes, 7 de febreiro de 2017. Reconstrución? Non, 'adaptación':
Pequenas cousas que se van acumulando, consolidando o cercamento e a privatización dun ben común. O territorio forma parte fundamental da identidade  das persoas. Estamos a perder territorio, o noso territorio, e con el tamén estamos sendo cercados nós, perdendo un pouco da nosa identidade.
--
Outros artigos sobre a privatización de Ribadeo.

Asemblea de O Tesón 20170204


Corto e pego o borrador da acta da última asemblea de O Tesón:
Asemblea Xeral ordinaria da Asociación de Veciños O Tesón

Salón de Actos Casa do Mar, 20170204, 20:00, con asistencia de 6 socios.



Ó estar a asociación nunha situación previa á súa disolución, a orde do día consta de un único punto:

1.Futuro da Asociación.

Para información dos asistentes, lése a convocatoria, que se reproduce a continuación (e que non foi enviada ós domicilios, senón por correo electrónico e subministrada ós medios):





Pola presente, convócase a tódolos socios de O Tesón á asemblea xeral ordinaria que terá lugar no salón de actos da Casa do Mar o día 4 de febreiro de 2017, sábado, ás 20:00 horas en segunda convocatoria (ás 19:30 en primeira convocatoria, que previsiblemente non se fará por falta de quorum)



Está previsto un punto único na orde do día:



1.Futuro da Asociación.



Como comentario ó único punto, despois de ter pasado un ano de prazo como foi previsto na última asamblea, e ante o feito de que non hai candidaturas á directiva, pero si nos teñen manifestado moitos socios (e mesmo non socios) un apoio para a continuidade, estanse estudando diversas posibilidades, como continuar a situación actual de xeito indefinido, editar un novo libro de tema ribadense, etc, algo que queremos consultar a quen teña a ben asistir.



En Ribadeo, a 15 de xaneiro de 2017

O Presidente,

Francisco J. Campos











Desenvólvese a sesión estando todos as asistentes de acordo en procurar unha fórmula para evitar a disloución.

Arturo Linares reitera que el non quere seguir en ningún posto de responsabilidade, autoexclíndose de calquera directiva que se poda formar.

Rocío Botana indica que se é posible, ela tamén prefire non formar parte dunha nova directiva.

Incorporaríase á directiva José Ángel Salvatierra Rico.

Acórdase non pasar cotas polo momento, ao menos ata ir normalizando a situación.

Acórdase reconstituír a directiva para seguir funcionando, se ben con actividade reducida, empregando a estrutura da asociación cos mesmos obxectivos que ata o momento constan nos estatutos, para o que é necesario unha redistribución de cargos e revisar as sinaturas da conta bancaria.

Asemade tamén se acorda a publicación en canto esteña preparada a edición, dunha obra de José Mª Rodríguez, a repartir entre os socios.

Ás 20:40 dase por concluída a Asemblea.

20170204

Borrow en A Mariña. Artigo de Pablo Mosquera lembrando unha vella viaxe

Cuenta George Borrow que tras estar en Corcubión, pasando por Compostela, emprende el camino desde Galicia hacia Asturias. A pesar de marearse, descubre la magia de cruzar rías con embarcaciones a remo, mientras la tripulación canta en gallego; y así hasta llegar a Ferrol. Le duele la ruina de aquella ciudad- tras el desastre de Trafalgar- que supo de carpinteros de ribera constructores de las fragatas para la Marina de España. "Soy la viuda de un valeroso oficial que llegó a ser Almirante". Toda una foto del momento...Mientras, queda asombrado por la grandiosidad de los astilleros, que señala como muy superiores a los de Rusia e Inglaterra, dando fe de un glorioso pasado naval.
Entre las lluvias del otoño norteño y propio de nuestro Cantábrico, acompañado por su fiel Antonio da Traba, Llegan a la ciudad de Viveiro, con la luna mostrando sus murallas. Siguen su viaje, bordeando la costa, y se detienen en Foz, camino de Ribadeo. Ensalza la categoría portuaria comercial de la ciudad en la desembocadura del Eo. Cruza en barcaza la ría, acompañado de Martín, un gallego alegre, al que avergüenza la actitud de pillabanes a la caza del viajero. Llega hasta Castropol, entre canciones marineras. Y, como no puede ser de otra manera, surge la leyenda-conto: Los duendes de dos frailes franciscanos mendigantes, que llegaron a matarse en una discusión sobre cuál de los dos había logrado mejor limosna. Sus almas, vagan en pena por los caminos del antiguo reino de Galicia, que llega hasta el Navia.
Cualquier disculpa, incluso la de vender Biblias en lugares recónditos, es una buena iniciativa para quien tiene alma inquieta y espíritu de aventurero, que prefiere al pueblo llano, antes que a decadentes patricios. Y así emerge una imagen. La que nosotros mismos, los de aquí, no vemos, o no nos dejan ver, mientras los de fuera, son capaces de apreciarlo- la estricta realidad y el valor de los hechos- Don Jorgito el Inglés, con una juventud bohemia, casi vagabunda, admira al pueblo gitano, sabe idiomas, trabaja para la Sociedad Bíblica Británica que le hace viajar a Rusia, Portugal, España, dónde llega a ponerse al frente de una librería en la calle del Príncipe en Madrid, mientras vive por los alrededores de la Puerta del Sol.
Hace unos días, en un mesón-cantina del puerto del Vicedo: Carlos Nuevo Cal, Vicente Miguez, Andrés Díaz, David, Tino y yo mismo, dedicamos la tertulia a su viaje en 1842.

Por boca do alcalde. Por nuestro faro

Grazas, sr. alcalde, por facilitarnos o traballo. A alcaldía fixo pública o pasado día 23 unha nota de prensa que asumimos plenamente e lle pedimos que lea como se fora dirixida por nós para vde. Para facilitarlle o traballo, fixemos algúns comentarios:
Eu quero falar das inxustizas e do desamparo ao que moitas veces os cidadáns (...) nos vemos abocados pola incomprensión ou polo inxusto desleixo que outras administración ou outras institucións fan sobre nós”. Verbas dun representante do grupo ‘Por Nuestro Faro’ sobre como se está a levar todo o relacionado coa Illa Pancha desde as institucións (concello incluído)? Si, claro. Mais a súa orixe é outra. Son verbas postas en boca do alcalde na nota de prensa do día 23 de xaneiro sobre como é tratado o tema do alumeado na Ponte dos Santos. Inxusto desleixo. Si, totalmente de acordo.
"Pero que non se confundan todas elas porque nós somos pequenos, pero cando a razón nos asiste non nos cala a boca ninguén, nin o Rei nin o Defensor del Pueblo, que é a quen me estou referindo". Non, co Rei non tratamos, pero xa se sabe, unha licenza poética… De novo, subscribimos o pé da letra e podemos intercambiar as nosas palabras coas súas, que retratan moi ben o que está a suceder coa Illa Pancha, pero esta vez o alcalde de Ribadeo está á outra beira.
"Hai un tempo lle enviamos un escrito da inxustiza que tíñamos (...) por quen ten que ser o titular desa infraestrutura, que é o Ministerio de Fomento". Si, o Ministerio de Fomento, a traverso de Puertos del Estado, exerce a titularidade sobre o faro da Illa Pancha, poder que agora quere delegar nunha empresa privada. Tamén este parágrafo retrata a situación da illa Pancha. E tamén son verbas do alcalde por un tratamento inxusto, queixas ó Defensor del Pueblo para denunciar ese tratamento. E tamén, neste parágrafo, poderiamos meter ó concello de Ribadeo da beira escura.
"O Defensor del Pueblo, con sede en Madrid, contestounos literalmente por boca do que lle dixo o Ministerio de Fomento, sendo neste caso unha mera correa de transmisión e non un órgano autónomo, independente e sobre todo xusto, que é para o que foi creado". Aquí non podemos facer totalmente nosas as palabras: o Defensor pediu datos, pero aínda non nos deu unha contestación definitiva, e non sabemos se o fará por boca do Ministerio de Fomento ou por boca da alcaldía. Levamos desavantaxe.
"Me queda unha reflexión, ¿quen nos defende do Defensor?. En todo caso que saiban todos, as administracións que están involucradas nesta infamia, que faremos o posible e que, antes que despois, obrigarémolos a que cumpran as súas obrigas”. Aplausos.
Salvo por algún detalle, cando fala de cousas concretas da Ponte dos Santos, a nota de prensa podería estar redactada polo grupo ‘Por Nuestro Faro’ e contra Fomento e o Concello, en troques de estar feita polo alcalde de Ribadeo contra Fomento e o Defensor del Pueblo. Tal parece como se o subsconciente tivera fallado neste caso

As citas están tomadas da nova do concello de 23/1/2017 sobre o alumeado da Ponte dos Santos.

20170202

Concentrados á beira da ría de Ribadeo


Si, concentrados. De 'campo de concentración'. En Arnao.
Cheguei polas redes sociais hai uns días a unha vella publicación de 'La Nueva España', "Arnao, el campo de concentración donde se conocieron los padres de Javier Fernández", accesible de xeito doado en internet.  Coido que salvo polo consciente e reiterado cambio de nome á ría, marchamo de lne, a idea das circunstancias que impregnaban o día a día no campo de concentración de Arnao está ben ilustrado para memoria de quenes non chegamos a coñecelo.
A un clic da procura en internet temos unha historia que hoxe por hoxe a maioría da xente de Ribadeo (ou doutro lugar do entorno da ría) descoñece. Algo que tamén é memoria histórica, e sobre oque, o pouco que se fixo para lembralo, unha pedra chantada no lugar, foi reitaradamente saboteada, de tal xeito que agora só é iso, unha pedra chantada á beira. En pouco tempo cumpriranse 80 anos da súa creación. Farase algo? A única lembranza anterior, a da pedra, foi a cargo dos socialistas de Castropol. E agora, tomará alguén a iniciativa?

20170201

Unha nova nota de prensa. Esta vez, sobre os cortes de luz

Aínda non amenceu. Agora hai luz na casa. Un milagre da tecnoloxía do século XIX que ás veces se interrompe no Ribadeo do século XXI. A rede eléctrica necesita un mantemento. Entre outras cousas, e postos en plan capitalista, non de servicio público, por el nos cargan cun termo fixo na factura da luz.
Tres cortes de luz (que non se poden chamar microcortes como tantas outras veces) tiveron lugar en Ribadeo luns. A resposta dende a alcaldía fo esta:
" VARIOS VECIÑOS DIRIXÍRONSE AO CONCELLO PARA QUEIXARSE
Cortes de luz
30/01/2017
O alcalde, Fernando Suárez, critica os cortes rexistrados esta mañá no subministro eléctrico. E sinala que "o prezo da luz segue a subir neste país, pero o servizo que se presta é moi deficitario".
O rexedor conta que "foron varios os veciños que se puxeron en contacto con este Concello para advertirnos desta situación. Houbo unha parte de Ribadeo na que se produciron dous ou tres cortes no subministro eléctrico esta mañá".
Para Fernando Suárez "é inadmisible que se produzan estas anomalías cando temos un pouco de vento ou incluso cando non se move unha folla. A diario recibimos queixas de veciños, de comerciantes, de hosteleiros… de micro cortes de luz e das consecuencias que iso leva aparelladas, como aparatos eléctricos que se estragan continuamente".
O alcalde ribadense agarda que "estas incidencias deixen de producirse e que poidamos contar cun servizo acorde co século no que nos atopamos. O prezo da luz segue a subir neste país, pero o servizo que se ofrece é moi deficitario". "
Os veciños quéixanse e o alcalde... tamén se queixa.
O agardar que estas incidencias deixen de producirse lembra ó tan visto de Rajoy a semana pasada: a luz vai baixar de prezo porque vai chover.
Mentras, #cortesdeluzRibadeo segue funcionando e paseniñamente imos tendo unha pequena base de datos para usar.  Si, para usar para que as queixas estean documentadas, para que teñan un efecto contra as grandes compañías ás que do servizo non lles importa máis que facer efectivo o cobro.
Aínda que coido que no seu momento debeu estar enterado da iniciativa, volvereilla lembrar.